مدرسه بین المللی

مدرسه بین المللی چیست و آیا برای دانش آموز ایرانی مناسب است؟

اگر خانواده ای خارج از ایران زندگی می کند، عبارت «مدرسه بین المللی» خیلی زود وارد گزینه های پیش روی او می شود. اما مدرسه بین المللی نام یک مدل واحد با تعریف کاملا یکسان در همه کشورها نیست. دو مدرسه ممکن است هر دو خود را بین المللی معرفی کنند، در حالی که برنامه درسی، زبان تدریس، شیوه ارزشیابی، نوع مدرک و حتی جایگاه آنها در نظام آموزشی کشور محل فعالیت کاملا متفاوت باشد.

بعضی مدارس از یک برنامه درسی بین المللی استفاده می کنند، بعضی برنامه آموزشی یک کشور دیگر را اجرا می کنند و برخی نیز علاوه بر برنامه آموزشی خود، از یک نهاد بین المللی اعتباربخشی دریافت کرده اند. این مفاهیم شبیه به هم به نظر می رسند، اما یکی نیستند. برای مثال IB یک چارچوب آموزشی بین المللی است، در حالی که CIS در حوزه ارزیابی و اعتباربخشی مدارس فعالیت می کند. در نتیجه داشتن اعتباربخشی بین المللی با ارائه یک برنامه درسی بین المللی دقیقا یک مفهوم نیست.

از طرف دیگر، هر مدرسه ای که خارج از ایران قرار دارد یا دانش آموزانی از چند ملیت مختلف دارد، الزاما مدرسه بین المللی محسوب نمی شود. حتی آنلاین بودن آموزش نیز به خودی خود چنین عنوانی ایجاد نمی کند. برای خانواده ایرانی، مهم تر از نامی که مدرسه برای معرفی خود انتخاب کرده این است که بداند فرزندش دقیقا در چه نظام آموزشی درس می خواند، چه مدرکی

مدرسه بین المللی دقیقا به چه مدرسه ای گفته می شود؟

اصطلاح مدرسه بین المللی می تواند برای مدارس مختلفی به کار رود و به همین دلیل نباید فقط از روی نام مدرسه درباره ساختار آن قضاوت کرد. یک مدرسه ممکن است برنامه ای طراحی شده برای دانش آموزان چندملیتی داشته باشد، مدرسه دیگری برنامه آموزشی یک کشور مشخص را خارج از مرزهای همان کشور اجرا کند و مدرسه ای دیگر از برنامه هایی با ماهیت بین المللی استفاده کند.

آنچه خانواده باید پیدا کند پاسخ چند سوال مشخص است: برنامه درسی مدرسه چیست؟ چه نهادی بر آن نظارت می کند؟ زبان اصلی آموزش چیست؟ دانش آموز در پایان هر مقطع چه مدرکی دریافت می کند؟ این مدرک برای ادامه تحصیل در مقصد مورد نظر خانواده چگونه بررسی می شود؟

برای مثال، اگر مدرسه ای اعلام کند برنامه IB ارائه می دهد، باید بررسی شود دقیقا کدام برنامه را ارائه می کند و آیا همان واحد آموزشی مجاز به اجرای آن است. در مقابل، اگر یک مدرسه از اعتباربخشی بین المللی صحبت می کند، خانواده باید بپرسد این اعتباربخشی توسط چه نهادی انجام شده و دقیقا چه چیزی را ارزیابی کرده است.

به بیان ساده، «بین المللی» بودن یک برچسب کافی برای تصمیم گیری نیست. نام برنامه، ساختار آموزشی، وضعیت مدرسه و مسیر مدرک از خود این واژه مهم تر هستند.

برنامه درسی بین المللی با اعتباربخشی بین المللی چه تفاوتی دارد؟

این دو اصطلاح زیاد کنار هم دیده می شوند و همین موضوع گاهی باعث سردرگمی خانواده ها می شود.

برنامه درسی مشخص می کند دانش آموز چه چیزی و با چه رویکردی یاد می گیرد. در چنین برنامه ای اهداف آموزشی، ساختار دوره، شیوه یادگیری و معمولا چارچوب ارزشیابی تعریف می شوند. IB نمونه ای از یک نظام یا چارچوب آموزشی بین المللی است که مدارس واجد شرایط می توانند برنامه های آن را ارائه کنند.

اعتباربخشی موضوع دیگری است. در اعتباربخشی، یک نهاد بیرونی مدرسه را بر اساس مجموعه ای از معیارها بررسی می کند. این بررسی می تواند حوزه هایی مانند کیفیت مدیریت، آموزش، یادگیری، ایمنی، سیاست های مدرسه و فرایندهای بهبود کیفیت را در بر بگیرد. CIS نمونه ای از نهادهایی است که در حوزه اعتباربخشی مدارس فعالیت می کند.

بنابراین ممکن است مدرسه ای یک برنامه بین المللی ارائه کند اما از یک نهاد خاص اعتباربخشی نگرفته باشد، یا مدرسه ای اعتباربخشی بین المللی داشته باشد اما برنامه آموزشی آن همان برنامه IB نباشد.

این تفاوت برای والدین مهم است، چون عبارت هایی مانند «International Curriculum» و «International Accreditation» در تبلیغات مدارس ممکن است کنار هم قرار بگیرند، در حالی که درباره دو موضوع متفاوت صحبت می کنند.

آیا هر مدرسه ای در خارج از کشور، مدرسه بین المللی است؟

خیر. مدرسه ایرانی که در یک کشور دیگر فعالیت می کند ممکن است همچنان برنامه آموزشی ایران را دنبال کند. مدرسه دولتی یا خصوصی کشور میزبان نیز می تواند دانش آموزان خارجی بپذیرد، اما این موضوع به خودی خود آن را تبدیل به یک مدرسه بین المللی نمی کند.

همین موضوع درباره مدرسه آنلاین نیز صادق است. اگر دانش آموزان از کشورهای مختلف وارد یک کلاس آنلاین شوند، تنها چیزی که از آن مطمئن هستیم گستردگی جغرافیایی دانش آموزان است. برای بین المللی دانستن ساختار آموزشی مدرسه باید برنامه درسی، شیوه فعالیت و وضعیت آن مجموعه بررسی شود.

این نکته برای خانواده ایرانی اهمیت بیشتری دارد، زیرا سه مفهوم ممکن است در نگاه اول شبیه به هم باشند: مدرسه ایرانی خارج از کشور، مدرسه بین المللی و مدرسه آموزش از راه دور خارج از کشور. هر سه می توانند دانش آموز ایرانی خارج از ایران داشته باشند، اما مسیر تحصیلی آنها یکی نیست.

تفاوت مدرسه بین المللی با مدرسه ایرانی خارج از کشور

مهم ترین تفاوت را باید در برنامه آموزشی جستجو کرد، نه در محل ساختمان مدرسه.

مدرسه ایرانی خارج از کشور می تواند برنامه آموزشی ایران را دنبال کند و هدف خانواده از انتخاب آن، حفظ پیوستگی دانش آموز با نظام آموزشی ایران باشد. در مقابل، مدرسه بین المللی ممکن است برنامه آموزشی متفاوتی داشته باشد و دانش آموز را برای ادامه مسیر در یک نظام بین المللی یا نظام آموزشی دیگری آماده کند.

این تفاوت روی محتوای درس، زبان آموزش، نوع ارزشیابی و مسیر بعدی دانش آموز اثر می گذارد. ممکن است دانش آموز در یک مدرسه بین المللی ریاضی و علوم را به زبان انگلیسی بخواند، دروس خود را با ترتیب و رویکردی متفاوت از مدارس ایران دنبال کند و در پایان نیز مدرکی متناسب با همان نظام آموزشی دریافت کند.

زبان تدریس در مدارس بین المللی

یکی از جذابیت های بعضی مدارس بین المللی برای خانواده ها، آموزش به زبانی غیر از زبان کشور مبدا دانش آموز است. در بسیاری از مدارس، انگلیسی زبان اصلی یا یکی از زبان های مهم آموزش است، اما نمی توان این موضوع را برای تمام مدارس بین المللی یکسان دانست.

کشور محل فعالیت مدرسه نیز مهم است. قوانین محلی ممکن است مدرسه را ملزم کند بعضی دروس، زبان ملی یا محتوای مشخصی را نیز در برنامه خود قرار دهد. به همین دلیل دانش آموز ممکن است در کنار زبان اصلی مدرسه، با زبان یا دروس مربوط به کشور میزبان هم روبرو شود.

مدرک مدرسه بین المللی برای دانشگاه معتبر است؟

نمی توان برای تمام مدارسی که عنوان بین المللی دارند یک پاسخ واحد داد.

اعتبار مدرک به برنامه ای که دانش آموز گذرانده، مدرسه صادرکننده، کشور مقصد و شرایط دانشگاه یا نظام آموزشی بعدی بستگی دارد. دانشگاه ها نیز ممکن است برای پذیرش دانش آموزان مسیرهای متفاوتی داشته باشند و علاوه بر مدرک دبیرستان، نمرات دروس مشخص، آزمون های زبان یا شرایط دیگری را بررسی کنند.

بنابراین خانواده ای که دانشگاه خاص یا کشور مشخصی را برای آینده فرزند خود در نظر دارد بهتر است موضوع پذیرش را از سال های قبل بررسی کند. اینکه مدرسه در معرفی خود از عبارت «بین المللی» استفاده می کند به تنهایی تضمین نمی کند که مدرک آن بدون بررسی در هر دانشگاه یا کشوری پذیرفته شود.

مزایای واقعی مدرسه بین المللی

برای بعضی دانش آموزان، مهم ترین مزیت قرار گرفتن در محیطی با ترکیب فرهنگی و زبانی متنوع است. دانش آموز ممکن است با همکلاسی هایی از کشورهای مختلف در ارتباط باشد و از سن پایین تجربه بیشتری در ارتباط بین فرهنگی پیدا کند.

استفاده از زبانی مانند انگلیسی در بخش قابل توجهی از آموزش نیز می تواند برای دانش آموزی که قرار است تحصیلات بعدی خود را در همان زبان ادامه دهد مزیت مهمی باشد. برخی برنامه های بین المللی نیز به جای تکیه صرف بر حفظ کردن محتوا، روی پژوهش، تحلیل، ارائه، حل مسئله و فعالیت مستقل دانش آموز تاکید بیشتری دارند.

چه خانواده هایی بیشتر از مدرسه بین المللی سود می برند؟

مدرسه بین المللی می تواند برای خانواده ای مناسب باشد که مسیر آینده خود را تا حدی مشخص کرده است. اگر اقامت خارج از کشور بلندمدت است، دانش آموز قرار است تحصیلات دانشگاهی خود را نیز در یک مسیر بین المللی ادامه دهد و از نظر زبان توانایی لازم را دارد، چنین مدرسه ای می تواند گزینه ای جدی باشد.

همچنین خانواده هایی که به دلیل شغل یا شرایط زندگی میان کشورهای مختلف جابه جا می شوند ممکن است به دنبال برنامه ای باشند که تغییر کشور کمترین گسست ممکن را در مسیر تحصیلی فرزند ایجاد کند. در چنین شرایطی نوع برنامه آموزشی اهمیت زیادی پیدا می کند.

در مقابل، اگر خانواده احتمال زیادی می دهد طی چند سال آینده به ایران بازگردد یا می خواهد دانش آموز همچنان به صورت پیوسته در نظام آموزشی ایران تحصیل کند، انتخاب یک مسیر کاملا متفاوت نیاز به بررسی بیشتری دارد.

سن دانش آموز نیز مهم است. تغییر برنامه درسی و زبان آموزش برای دانش آموزی که چند سال در یک نظام مشخص درس خوانده با کودکی که هنوز در ابتدای مسیر تحصیلی قرار دارد تجربه یکسانی نیست.

چه زمانی ادامه تحصیل در نظام آموزشی ایران انتخاب منطقی تری است؟

اگر خانواده می خواهد ارتباط دانش آموز با پایه ها و برنامه درسی ایران حفظ شود، نظام آموزشی ایران می تواند گزینه مناسب تری باشد. این موضوع به ویژه برای خانواده هایی اهمیت دارد که بازگشت به ایران را محتمل می دانند یا می خواهند فرزندشان مسیر تحصیلی خود را با ساختار آموزشی ایران ادامه دهد.

ادامه این مسیر می تواند تغییرات ناشی از مهاجرت را نیز محدودتر کند. دانش آموز با همان ساختار پایه ها و برنامه درسی آشناتر است و در صورت بازگشت، فاصله کمتری میان دو مرحله تحصیل او ایجاد می شود.

نویان در این انتخاب چه جایگاهی دارد؟

مسیر نویان برای خانواده ای است که خارج از ایران زندگی می کند اما می خواهد فرزندش تحصیل خود را از طریق یک مدرسه آموزش از راه دور خارج از کشور و در چارچوب نظام آموزشی ایران دنبال کند.

دانش آموز برای استفاده از این مسیر نیاز به حضور روزانه در یک ساختمان مدرسه در کشور محل اقامت ندارد و می تواند از محل زندگی خود در برنامه آموزشی شرکت کند. این ویژگی به ویژه برای خانواده هایی کاربرد دارد که به مدرسه حضوری ایرانی دسترسی ندارند یا حضور فیزیکی در چنین مدرسه ای با شرایط زندگی آنها هماهنگ نیست.

در نویان، مسیر آموزشی به کلاس زنده محدود نمی شود. کلاس های درسی، دسترسی به محتوای آموزشی، پیگیری تحصیلی، مشاوره و پشتیبانی آموزشی در کنار یکدیگر قرار می گیرند. در کنار کلاس های اصلی نیز در صورت نیاز دانش آموز، امکان استفاده از کلاس های خصوصی رفع اشکال وجود دارد.

نویان قرار نیست جای یک مدرسه بین المللی را برای خانواده ای بگیرد که هدفش تحصیل در برنامه هایی مانند IB یا دریافت یک اعتباربخشی بین المللی خاص است. این دو مسیر هدف یکسانی ندارند. انتخاب میان آنها باید بر اساس آینده تحصیلی دانش آموز انجام شود.

چطور بین مدرسه بین المللی و ادامه نظام آموزشی ایران انتخاب کنیم؟

بهتر است انتخاب را با نام مدرسه شروع نکنید. ابتدا مشخص کنید خانواده پنج سال آینده را کجا می بیند. احتمال بازگشت به ایران چقدر است؟ دانش آموز قرار است دانشگاه را در چه کشوری ادامه دهد؟ زبان فعلی او برای تحصیل در یک برنامه بین المللی در چه سطحی است؟ تغییر برنامه درسی در این مقطع چه تاثیری روی او خواهد داشت؟

بعد خود مدرسه را بررسی کنید. اگر مدرسه ای خود را بین المللی معرفی می کند، نام دقیق برنامه آموزشی، زبان تدریس، نوع مدرک و در صورت ادعای اعتباربخشی، نام نهاد اعتباربخش را بپرسید. پاسخ های مبهم در این مرحله می توانند بعدها به مسئله ای جدی تبدیل شوند.

اگر گزینه دیگر ادامه تحصیل در نظام آموزشی ایران است، وضعیت پایه و سوابق دانش آموز، اختلاف ساعت، امکان شرکت منظم در آموزش از راه دور و احتمال بازگشت به مدارس ایران را بررسی کنید.

گاهی نتیجه این بررسی کاملا روشن است و گاهی هیچ گزینه ای بدون محدودیت نیست. هدف انتخاب مدرسه ای با بیشترین تعداد عبارت های جذاب در بروشور نیست؛ هدف پیدا کردن مسیری است که با آینده واقعی دانش آموز هماهنگی بیشتری داشته باشد.

پرسش های متداول درباره مدرسه بین المللی