یکی از اولین سوال های خانواده ها درباره مدرسه مجازی این است که دانش اموز دقیقا چه درس هایی می خواند و امتحاناتش به چه شکل برگزار می شود. در مدرسه مجازی، برنامه درسی بر اساس برنامه های رسمی اموزش و پرورش تنظیم می شود اما شیوه اجرای اموزش با مدرسه حضوری تفاوت هایی دارد.

بخشی از یادگیری در کلاس های زنده انجام می شود و در کنار ان، تکلیف، محتوای اموزشی، پروژه و فعالیت های غیرهمزمان هم وجود دارد. ارزشیابی دانش اموز هم فقط به امتحان پایان ترم محدود نیست و عملکرد او در طول دوره مورد توجه قرار می گیرد.

برنامه درسی مدرسه مجازی بر چه اساسی تنظیم می شود؟

برنامه درسی مدرسه مجازی جدا از نظام اموزشی کشور طراحی نمی شود. درس ها، پایه های تحصیلی و محتوای اصلی اموزش باید در چارچوب برنامه های رسمی اموزش و پرورش قرار داشته باشند و برای هر درس، برنامه مشخصی برای طول سال تحصیلی در نظر گرفته شود.

تفاوت اصلی بیشتر در شیوه اجرای برنامه دیده می شود. در مدرسه حضوری بخش زیادی از اموزش در کلاس فیزیکی انجام می شود اما در مدرسه مجازی قرار نیست تمام یادگیری به چند ساعت حضور پشت صفحه نمایش محدود شود. بخشی از درس در کلاس زنده ارائه می شود و بخش دیگری از طریق فعالیت هایی که دانش اموز خارج از زمان کلاس انجام می دهد ادامه پیدا می کند.

برای هر درس باید مشخص باشد دانش اموز در طول هفته چه فعالیت هایی دارد، چه زمانی در کلاس زنده شرکت می کند، چه محتوایی را باید مطالعه یا مشاهده کند و چه تکالیفی برای او در نظر گرفته شده است.

به همین دلیل، برنامه درسی مدرسه مجازی فقط یک جدول ساعت کلاس ها نیست. پشت هر کلاس باید مسیر اموزشی مشخصی وجود داشته باشد تا دانش اموز بداند بعد از پایان جلسه چه کاری باید انجام دهد و مدرسه هم بتواند روند یادگیری او را دنبال کند.

کلاس های زنده و فعالیت های غیرهمزمان چگونه در برنامه درسی قرار می گیرند؟

در مدرسه مجازی دو شکل اصلی فعالیت اموزشی در کنار هم قرار می گیرند. بخشی از اموزش به صورت همزمان انجام می شود و بخشی دیگر در زمانی غیر از ساعت کلاس ادامه پیدا می کند.

کلاس زنده همان بخشی است که معلم و دانش اموز در یک زمان مشخص وارد کلاس انلاین می شوند. معلم تدریس می کند و دانش اموز هم می تواند سوال بپرسد، پاسخ بدهد و در فعالیت های کلاس شرکت کند. در این محیط امکان استفاده از فایل، صفحه نمایش، محتوای تصویری و ابزارهای اموزشی هم وجود دارد.

حضور دانش اموز در کلاس قابل ثبت است و ارتباط معلم با دانش اموز باید در همان زمان شکل بگیرد. کلاس زنده قرار نیست فقط یک پخش یک طرفه تصویر معلم باشد.

در کنار این جلسات، فعالیت های غیرهمزمان قرار می گیرند. ممکن است دانش اموز بعد از کلاس یک ویدیوی اموزشی ببیند، تمرینی را انجام دهد، یک فایل را مطالعه کند یا روی پروژه ای کار کند. این فعالیت ها لازم نیست دقیقا در ساعت مشخص کلاس انجام شوند و دانش اموز می تواند طبق برنامه تعیین شده انها را تکمیل کند.

فیلم ضبط شده کلاس ها هم می تواند برای مرور دوباره درس استفاده شود. اگر دانش اموز بخشی از توضیح معلم را خوب متوجه نشده باشد یا به دلیل اختلال اینترنت قسمتی از جلسه را از دست داده باشد، دسترسی به محتوای ضبط شده کمک می کند دوباره سراغ همان بخش برگردد.

این ترکیب باعث می شود کل اموزش به حضور زنده وابسته نباشد و دانش اموز بین دو جلسه هم با درس در ارتباط بماند.

تکالیف، پروژه ها و فعالیت های کلاسی در ارزشیابی مستمر چگونه بررسی می شوند؟

ارزشیابی دانش اموز در مدرسه مجازی فقط در روز امتحان اتفاق نمی افتد. بخشی از وضعیت تحصیلی او از فعالیت هایی مشخص می شود که در طول دوره انجام می دهد.

تکالیف الکترونیکی یکی از همین بخش ها هستند. معلم می تواند برای یک درس تمرین یا فعالیت تعیین کند و دانش اموز پاسخ خود را از طریق محیط اموزشی ارسال کند. بعد از بررسی هم امکان ارائه بازخورد وجود دارد تا دانش اموز فقط نداند تکلیف را تحویل داده، بلکه بفهمد کدام بخش را درست انجام داده و کجا هنوز مشکل دارد.

پروژه ها و فعالیت های غیرهمزمان هم می توانند بخشی از ارزشیابی مستمر باشند. نوع این فعالیت طبیعتا به درس و پایه دانش اموز بستگی دارد. یک درس ممکن است بیشتر به حل تمرین نیاز داشته باشد و درس دیگری از پروژه یا فعالیت تحقیقی استفاده کند.

مشارکت در کلاس زنده هم اهمیت دارد. حضور در جلسه با مشارکت واقعی یکی نیست. وقتی دانش اموز به سوال های معلم پاسخ می دهد، در گفتگوهای درسی شرکت می کند یا فعالیت تعیین شده را انجام می دهد، معلم اطلاعات بیشتری از وضعیت یادگیری او به دست می اورد.

امتحانات مدرسه مجازی چگونه برگزار می شوند؟

در مدرسه مجازی چند نوع ارزشیابی وجود دارد و همه انها شکل یکسانی ندارند.

بخشی از ارزشیابی در طول دوره انجام می شود. تمرین، تکلیف، پروژه، فعالیت در کلاس و ازمون های تکوینی می توانند برای بررسی پیشرفت دانش اموز استفاده شوند. هدف این بخش بیشتر این است که مشخص شود دانش اموز تا این نقطه چه میزان از مطالب را یاد گرفته و در چه بخش هایی به تمرین بیشتری نیاز دارد.

امتحانات داخلی مدرسه هم بر اساس برنامه اموزشی و ضوابط مربوط برگزار می شوند. مدرسه باید برای زمان ازمون، نحوه اجرا و ثبت نتیجه برنامه مشخص داشته باشد.

در مورد امتحانات پایانی باید بین فعالیت های روزمره اموزشی و ارزشیابی رسمی پایان دوره تفاوت قائل شد. اینکه کلاس های مدرسه انلاین هستند به این معنا نیست که تمام امتحانات هم حتما انلاین برگزار می شوند.

برای بعضی خانواده ها همین قسمت باعث ابهام می شود. دانش اموز ممکن است تمام طول سال از خانه در کلاس شرکت کند اما برای یک امتحان مشخص لازم باشد طبق ضوابطی که برای همان دوره تعیین شده عمل کند.

امتحانات پایانی و نهایی مدرسه مجازی حضوری هستند یا انلاین؟

در مقررات مدرسه مجازی، اصل بر این است که ارزشیابی های پایانی بر اساس ضوابط مربوط و در مراکز تعیین شده به صورت حضوری انجام شوند.

در شرایط خاص ممکن است شکل دیگری برای برگزاری ازمون در نظر گرفته شود، اما چنین تصمیمی بر عهده مدرسه به تنهایی نیست و باید توسط مرجع مربوط تایید شود. بنابراین خانواده نباید از انلاین بودن کلاس ها نتیجه بگیرد که امتحانات نهایی هم حتما از خانه و به صورت انلاین برگزار می شوند.

این نکته برای دانش اموزان خارج از کشور اهمیت بیشتری دارد. خانواده بهتر است قبل از ثبت نام بداند برای امتحانات مربوط به پایه فرزندش چه ضوابطی وجود دارد و اگر حضور در مرکز ازمون لازم باشد، شرایط مربوط چگونه اعلام می شود.

نتایج امتحانات و سوابق تحصیلی دانش اموز چگونه ثبت می شوند؟

سامانه اموزشی امکان ثبت و پیگیری اطلاعات دانش اموز را فراهم می کند و معلم و عوامل اموزشی می توانند روند پیشرفت او را در طول دوره بررسی کنند. این موضوع کمک می کند وضعیت یک دانش اموز فقط با یک نمره دیده نشود و عملکرد او در طول زمان قابل بررسی باشد.

برای والدین هم چنین اطلاعاتی اهمیت دارد. خانواده باید بتواند بداند فرزندش در کلاس ها حضور دارد یا نه، تکالیف را انجام داده، در کدام درس عملکرد بهتری دارد و کجا نیاز به پیگیری بیشتری وجود دارد.

پرونده تحصیلی در زمان انتقال هم مهم می شود. اگر دانش اموز از یک مدرسه دیگر وارد مدرسه مجازی شده باشد یا بعدها بخواهد مسیر تحصیل خود را تغییر دهد، سوابق او باید قابل بررسی باشند.

به همین دلیل نگهداری منظم اطلاعات و نتایج بخشی از ساختار مدرسه است و نباید همه چیز به پیام های پراکنده میان معلم و دانش اموز محدود شود.

برنامه درسی و امتحانات در مدرسه مجازی نویان چگونه اجرا می شود؟

در نویان دانش اموزان پایه اول تا دوازدهم برنامه اموزشی خود را از راه دور دنبال می کنند. کلاس های اصلی بر اساس برنامه مشخص برگزار می شوند و دانش اموز در کنار حضور در کلاس، به محتوای اموزشی هم دسترسی دارد.

اگر بخشی از درس نیاز به مرور داشته باشد، محتوای ضبط شده می تواند برای مرور دوباره استفاده شود. در کنار کلاس های اصلی، پیگیری اموزشی و مشاوره هم بخشی از مسیر دانش اموز است و اگر در یک درس مشخص نیاز به کمک بیشتری داشته باشد، امکان استفاده از کلاس های خصوصی رفع اشکال وجود دارد.

برای خانواده های خارج از کشور، برنامه کلاس ها باید در کنار اختلاف ساعت کشور محل زندگی بررسی شود. اینکه دانش اموز بتواند از کشور دیگری وارد کلاس شود مزیت مهمی است، اما ساعت برگزاری کلاس همچنان باید با برنامه روزانه او هماهنگ باشد.

در مورد امتحانات هم باید نوع ازمون و ضوابط مربوط به همان پایه در نظر گرفته شود. انلاین بودن فرایند اموزش به این معنا نیست که همه امتحانات بدون استثنا انلاین هستند و این جزو مواردی ست که باید خانواده ها قبل از ثبت نام در مورد ان تحقیق کنند.

اگر فرزند شما خارج از ایران زندگی می کند و درباره برنامه درسی، زمان کلاس ها یا نحوه برگزاری امتحانات در نویان سوال دارید، بهتر است پایه فعلی و کشور محل اقامت او ابتدا بررسی شود تا اطلاعات متناسب با شرایط همان دانش اموز در اختیار خانواده قرار بگیرد.