توضیحات دوره
کتاب علوم تجربی پایه ششم ابتدایی از مهم‌ترین درس‌ها برای تقویت تفکر علمی، افزایش مهارت مشاهده و آزمایش، و درک بهتر پدیده‌های طبیعی و فناوری‌های ساده است. این کتاب با موضوعات متنوع و نزدیک به زندگی روزمره، به دانش‌آموز کمک می‌کند مفاهیم علوم را مفهومی و کاربردی یاد بگیرد و برای ورود به دوره متوسطه اول آمادگی بیشتری پیدا کند.
محتوای کتاب در قالب ۱۴ درس تنظیم شده و حوزه‌های مختلف علوم از جمله مواد و تولید کاغذ، زمین‌شناسی و پویایی زمین، نیرو و حرکت، طراحی و ساخت، انرژی، مقیاس‌های بسیار کوچک و بسیار بزرگ، گیاهان و جنگل‌ها، سلامت بدن و همچنین تحولات علمی و زندگی انسان از گذشته تا آینده را پوشش می‌دهد.
این دوره به گونه‌ای طراحی شده است که دانش‌آموز علاوه بر تسلط بر محتوای کتاب درسی، با مثال‌های ملموس و آموزش مرحله‌به‌مرحله، مفاهیم را عمیق‌تر یاد بگیرد و در حل تمرین‌ها و فعالیت‌های کتاب توانمندتر شود.
مدرس این دوره سلمان زرکوب است. ایشان با بیان روان و شیوه آموزشی منظم، مطالب علوم ششم را به‌صورت گام‌به‌گام و قابل فهم تدریس می‌کنند و با تأکید بر درک مفهومی، ارتباط دادن درس‌ها با زندگی روزمره و توضیح دقیق فعالیت‌ها، به دانش‌آموز کمک می‌کنند یادگیری پایدارتری داشته باشد.
روش تدریس سلمان زرکوب این دوره را به گزینه‌ای مناسب برای دانش‌آموزانی تبدیل می‌کند که می‌خواهند علوم ششم را دقیق، کاربردی و با آمادگی کامل برای مقطع بعدی یاد بگیرند.
محتوای کتاب در قالب ۱۴ درس تنظیم شده و حوزه‌های مختلف علوم از جمله مواد و تولید کاغذ، زمین‌شناسی و پویایی زمین، نیرو و حرکت، طراحی و ساخت، انرژی، مقیاس‌های بسیار کوچک و بسیار بزرگ، گیاهان و جنگل‌ها، سلامت بدن و همچنین تحولات علمی و زندگی انسان از گذشته تا آینده را پوشش می‌دهد.
این دوره به گونه‌ای طراحی شده است که دانش‌آموز علاوه بر تسلط بر محتوای کتاب درسی، با مثال‌های ملموس و آموزش مرحله‌به‌مرحله، مفاهیم را عمیق‌تر یاد بگیرد و در حل تمرین‌ها و فعالیت‌های کتاب توانمندتر شود.
مدرس این دوره سلمان زرکوب است. ایشان با بیان روان و شیوه آموزشی منظم، مطالب علوم ششم را به‌صورت گام‌به‌گام و قابل فهم تدریس می‌کنند و با تأکید بر درک مفهومی، ارتباط دادن درس‌ها با زندگی روزمره و توضیح دقیق فعالیت‌ها، به دانش‌آموز کمک می‌کنند یادگیری پایدارتری داشته باشد.
روش تدریس سلمان زرکوب این دوره را به گزینه‌ای مناسب برای دانش‌آموزانی تبدیل می‌کند که می‌خواهند علوم ششم را دقیق، کاربردی و با آمادگی کامل برای مقطع بعدی یاد بگیرند.
سرفصل‌ها و محتوا
فصل 1 : زنگ علوم
• مشاهده و طرح پرسش
• پیش‌بینی و فرضیه‌سازی
• طراحی آزمایش
• شناسایی متغیرها و عوامل ثابت
• اندازه‌گیری و ثبت اطلاعات
• جمع‌آوری داده‌ها و بررسی نتایج
• نتیجه‌گیری بر اساس شواهد
فصل 2 : سرگذشت دفتر من
• تاریخچه نوشتن و ثبت اطلاعات
• روش‌های نوشتن در گذشته
• اختراع کاغذ
• مواد طبیعی و مصنوعی
• مواد اولیه تولید کاغذ
• مراحل تولید کاغذ
• بازیافت کاغذ
• صرفه‌جویی در مصرف کاغذ
فصل 3 : کارخانه‌ی کاغذسازی
• آشنایی با مواد و ویژگی‌های آن‌ها
• فلزها و کاربردهای آن‌ها
• ویژگی‌های فلزها
• مقایسه مواد از نظر سختی و استحکام
• زنگ زدن آهن
• عوامل مؤثر بر زنگ زدن
• آشنایی با مواد اسیدی
• تأثیر مواد اسیدی بر فلزها
• کاربرد مواد مختلف در کارخانه کاغذسازی
فصل 4 : سفر به اعماق زمین
• آشنایی با ساختار درونی زمین
• لایه‌های مختلف زمین
• پوسته زمین
• گوشته زمین
• هسته زمین
• ویژگی‌های لایه‌های درونی زمین
• مواد تشکیل‌دهنده لایه‌های زمین
• روش‌های مطالعه درون زمین
فصل 5 : زمین پویا
• حرکت ورقه‌های سنگ‌کره
• علت حرکت ورقه‌های زمین
• آشنایی با زمین‌لرزه
• کانون و مرکز سطحی زمین‌لرزه
• امواج زمین‌لرزه
• آشنایی با آتشفشان
• مواد خارج‌شده از آتشفشان
• انواع آتشفشان
• تشکیل کوه‌ها
• تغییرات سطح زمین
• آمادگی در برابر زمین‌لرزه و آتشفشان
فصل 6 : ورزش و نیرو (۱)
• مفهوم نیرو
• اثر نیرو بر حرکت اجسام
• شروع و توقف حرکت
• تغییر سرعت اجسام
• تغییر جهت حرکت
• تغییر شکل اجسام
• نیروهای کششی و فشاری
• نیروهای واردشده در فعالیت‌های ورزشی
• نیروهای متعادل و نامتعادل
فصل 7 : ورزش و نیرو (۲)
• انواع نیرو
• نیروهای تماسی و غیرتماسی
• نیروی گرانش
• نیروی مغناطیسی
• نیروی الکتریکی
• اندازه‌گیری نیرو با نیروسنج
• واحد اندازه‌گیری نیرو
• نیروی اصطکاک
• عوامل مؤثر بر اصطکاک
• اصطکاک مفید و مضر
• راه‌های افزایش و کاهش اصطکاک
فصل 8 : طراحی کنیم و بسازیم
• شناسایی مسئله و نیاز
• ایده‌پردازی و ارائه راه‌حل
• طراحی و رسم نقشه اولیه
• انتخاب مواد و ابزار مناسب
• ساخت نمونه اولیه
• آزمایش و بررسی عملکرد وسیله
• شناسایی ایرادها و اصلاح طرح
• بهبود محصول نهایی
• ارزیابی نتیجه کار
• کار گروهی در طراحی و ساخت
فصل 9 : سفر انرژی
• مفهوم انرژی
• شکل‌های مختلف انرژی
• انرژی حرکتی
• انرژی ذخیره‌شده
• انرژی شیمیایی
• انرژی گرمایی
• انرژی نورانی
• انرژی صوتی
• انرژی الکتریکی
• تبدیل انرژی
• انتقال انرژی
• منابع انرژی
• صرفه‌جویی در مصرف انرژی
فصل 10 : خیلی کوچک، خیلی بزرگ
• آشنایی با دنیای بسیار کوچک و بسیار بزرگ
• ابزارهای مشاهده اجسام ریز
• میکروسکوپ و کاربردهای آن
• اجزای میکروسکوپ
• مشاهده نمونه‌ها با میکروسکوپ
• آشنایی با سلول
• سلول به‌عنوان واحد سازنده بدن جانداران
• سلول‌های گیاهی و جانوری
• تفاوت سلول گیاهی و جانوری
• آشنایی با دنیای میکروسکوپی
• تلسکوپ و کاربرد آن
• مشاهده اجرام آسمانی
فصل 11 : شگفتی‌های برگ
• آشنایی با ساختمان برگ
• بخش‌های مختلف برگ
• رگبرگ‌ها و نقش آن‌ها
• روزنه‌های برگ
• ورود و خروج گازها
• نقش برگ در غذاسازی
• فتوسنتز
• مواد موردنیاز برای غذاسازی
• نقش نور خورشید در فتوسنتز
• تولید اکسیژن توسط گیاهان
• اهمیت برگ در زندگی جانداران
فصل 12 : جنگل برای کیست؟
• آشنایی با زیست‌بوم جنگل
• تنوع جانداران در جنگل
• عوامل زنده و غیرزنده محیط
• ارتباط جانداران با یکدیگر
• زنجیره غذایی
• شبکه غذایی
• تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و تجزیه‌کنندگان
• وابستگی جانداران به محیط زندگی
• اهمیت جنگل‌ها در طبیعت
• تخریب جنگل‌ها و پیامدهای آن
• حفاظت از جنگل و محیط زیست
فصل 13 : سالم بمانیم
• آشنایی با بیماری‌ها
• عوامل بیماری‌زا
• میکروب‌ها و انواع آن‌ها
• باکتری‌ها و ویروس‌ها
• راه‌های انتقال بیماری
• آشنایی با دستگاه ایمنی بدن
• نقش گلبول‌های سفید در دفاع از بدن
• راه‌های پیشگیری از بیماری‌ها
• اهمیت واکسیناسیون
• رعایت بهداشت فردی و عمومی
• تغذیه سالم و حفظ سلامتی
فصل 14 : از گذشته تا آینده
• آشنایی با تغییرات زندگی انسان در گذشته
• پیشرفت علم و فناوری
• اختراعات و نوآوری‌ها
• تحول ابزارها و وسایل زندگی
• نقش علم در پیشرفت جوامع
• فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی
• کاربرد فناوری در زندگی روزمره
• تأثیر فناوری بر محیط زیست
• فناوری‌های آینده
• نقش خلاقیت و نوآوری در آینده
• مشاهده و طرح پرسش
• پیش‌بینی و فرضیه‌سازی
• طراحی آزمایش
• شناسایی متغیرها و عوامل ثابت
• اندازه‌گیری و ثبت اطلاعات
• جمع‌آوری داده‌ها و بررسی نتایج
• نتیجه‌گیری بر اساس شواهد
فصل 2 : سرگذشت دفتر من
• تاریخچه نوشتن و ثبت اطلاعات
• روش‌های نوشتن در گذشته
• اختراع کاغذ
• مواد طبیعی و مصنوعی
• مواد اولیه تولید کاغذ
• مراحل تولید کاغذ
• بازیافت کاغذ
• صرفه‌جویی در مصرف کاغذ
فصل 3 : کارخانه‌ی کاغذسازی
• آشنایی با مواد و ویژگی‌های آن‌ها
• فلزها و کاربردهای آن‌ها
• ویژگی‌های فلزها
• مقایسه مواد از نظر سختی و استحکام
• زنگ زدن آهن
• عوامل مؤثر بر زنگ زدن
• آشنایی با مواد اسیدی
• تأثیر مواد اسیدی بر فلزها
• کاربرد مواد مختلف در کارخانه کاغذسازی
فصل 4 : سفر به اعماق زمین
• آشنایی با ساختار درونی زمین
• لایه‌های مختلف زمین
• پوسته زمین
• گوشته زمین
• هسته زمین
• ویژگی‌های لایه‌های درونی زمین
• مواد تشکیل‌دهنده لایه‌های زمین
• روش‌های مطالعه درون زمین
فصل 5 : زمین پویا
• حرکت ورقه‌های سنگ‌کره
• علت حرکت ورقه‌های زمین
• آشنایی با زمین‌لرزه
• کانون و مرکز سطحی زمین‌لرزه
• امواج زمین‌لرزه
• آشنایی با آتشفشان
• مواد خارج‌شده از آتشفشان
• انواع آتشفشان
• تشکیل کوه‌ها
• تغییرات سطح زمین
• آمادگی در برابر زمین‌لرزه و آتشفشان
فصل 6 : ورزش و نیرو (۱)
• مفهوم نیرو
• اثر نیرو بر حرکت اجسام
• شروع و توقف حرکت
• تغییر سرعت اجسام
• تغییر جهت حرکت
• تغییر شکل اجسام
• نیروهای کششی و فشاری
• نیروهای واردشده در فعالیت‌های ورزشی
• نیروهای متعادل و نامتعادل
فصل 7 : ورزش و نیرو (۲)
• انواع نیرو
• نیروهای تماسی و غیرتماسی
• نیروی گرانش
• نیروی مغناطیسی
• نیروی الکتریکی
• اندازه‌گیری نیرو با نیروسنج
• واحد اندازه‌گیری نیرو
• نیروی اصطکاک
• عوامل مؤثر بر اصطکاک
• اصطکاک مفید و مضر
• راه‌های افزایش و کاهش اصطکاک
فصل 8 : طراحی کنیم و بسازیم
• شناسایی مسئله و نیاز
• ایده‌پردازی و ارائه راه‌حل
• طراحی و رسم نقشه اولیه
• انتخاب مواد و ابزار مناسب
• ساخت نمونه اولیه
• آزمایش و بررسی عملکرد وسیله
• شناسایی ایرادها و اصلاح طرح
• بهبود محصول نهایی
• ارزیابی نتیجه کار
• کار گروهی در طراحی و ساخت
فصل 9 : سفر انرژی
• مفهوم انرژی
• شکل‌های مختلف انرژی
• انرژی حرکتی
• انرژی ذخیره‌شده
• انرژی شیمیایی
• انرژی گرمایی
• انرژی نورانی
• انرژی صوتی
• انرژی الکتریکی
• تبدیل انرژی
• انتقال انرژی
• منابع انرژی
• صرفه‌جویی در مصرف انرژی
فصل 10 : خیلی کوچک، خیلی بزرگ
• آشنایی با دنیای بسیار کوچک و بسیار بزرگ
• ابزارهای مشاهده اجسام ریز
• میکروسکوپ و کاربردهای آن
• اجزای میکروسکوپ
• مشاهده نمونه‌ها با میکروسکوپ
• آشنایی با سلول
• سلول به‌عنوان واحد سازنده بدن جانداران
• سلول‌های گیاهی و جانوری
• تفاوت سلول گیاهی و جانوری
• آشنایی با دنیای میکروسکوپی
• تلسکوپ و کاربرد آن
• مشاهده اجرام آسمانی
فصل 11 : شگفتی‌های برگ
• آشنایی با ساختمان برگ
• بخش‌های مختلف برگ
• رگبرگ‌ها و نقش آن‌ها
• روزنه‌های برگ
• ورود و خروج گازها
• نقش برگ در غذاسازی
• فتوسنتز
• مواد موردنیاز برای غذاسازی
• نقش نور خورشید در فتوسنتز
• تولید اکسیژن توسط گیاهان
• اهمیت برگ در زندگی جانداران
فصل 12 : جنگل برای کیست؟
• آشنایی با زیست‌بوم جنگل
• تنوع جانداران در جنگل
• عوامل زنده و غیرزنده محیط
• ارتباط جانداران با یکدیگر
• زنجیره غذایی
• شبکه غذایی
• تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و تجزیه‌کنندگان
• وابستگی جانداران به محیط زندگی
• اهمیت جنگل‌ها در طبیعت
• تخریب جنگل‌ها و پیامدهای آن
• حفاظت از جنگل و محیط زیست
فصل 13 : سالم بمانیم
• آشنایی با بیماری‌ها
• عوامل بیماری‌زا
• میکروب‌ها و انواع آن‌ها
• باکتری‌ها و ویروس‌ها
• راه‌های انتقال بیماری
• آشنایی با دستگاه ایمنی بدن
• نقش گلبول‌های سفید در دفاع از بدن
• راه‌های پیشگیری از بیماری‌ها
• اهمیت واکسیناسیون
• رعایت بهداشت فردی و عمومی
• تغذیه سالم و حفظ سلامتی
فصل 14 : از گذشته تا آینده
• آشنایی با تغییرات زندگی انسان در گذشته
• پیشرفت علم و فناوری
• اختراعات و نوآوری‌ها
• تحول ابزارها و وسایل زندگی
• نقش علم در پیشرفت جوامع
• فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی
• کاربرد فناوری در زندگی روزمره
• تأثیر فناوری بر محیط زیست
• فناوری‌های آینده
• نقش خلاقیت و نوآوری در آینده
عناوین‌فیلم های آموزشی
ویدیو 1 : پیش به سوی کاوشگری 2
ویدیو 2 : از مواد طبیعی و مصنوعی چی می‌دونیم؟
ویدیو 3 : از مواد طبیعی و مصنوعی چی می‌دونیم؟ (2)
ویدیو 4 : از بین بردن رنگ زرد چوب
ویدیو 5 : بازیافت کاغذ
ویدیو 6 : ویژگی‌های آهن
ویدیو 7 : فلزها
ویدیو 8 : اسیدها
ویدیو 9 : سفر به اعماق زمین
ویدیو 10 : امواج لرزه‌ای
ویدیو 11 : ساختمان درونی زمین
ویدیو 12 : زمین‌لرزه چگونه به وجود می‌آید؟
ویدیو 13 : چرا زلزله باعث خرابی می‌شود؟
ویدیو 14 : ساختمان کوه آتشفشان
ویدیو 15 : آتشفشان‌ها
ویدیو 16 : نیرو در تمام زندگی ما حضور دارد.
ویدیو 17 : اثر نیرو
ویدیو 18 : نیرو اثر متقابل بین دو جسم است. (1 از 2)
ویدیو 19 : نیرو اثر متقابل بین دو جسم است. (2 از 2)
ویدیو 20 : نیروهای غیرتماسی: نیروی گرانشی
ویدیو 21 : جرم یا وزن؟
ویدیو 22 : نیروهای غیرتماسی: نیروی مغناطیسی
ویدیو 23 : نیروهای غیرتماسی: نیروی الکتریکی
ویدیو 24 : اصطکاک
ویدیو 25 : نیروی مقاومت هوا
ویدیو 26 : پرواز
ویدیو 27 : طراحی کنیم و بسازیم (1 از 2)
ویدیو 28 : طراحی کنیم و بسازیم (2 از 2)
ویدیو 29 : سفر انرژی
ویدیو 30 : انرژی در چه موادی ذخیره می‌شود؟
ویدیو 31 : انرژی ذخیره‌شده در اجسام
ویدیو 32 : انرژی دائماً از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود.
ویدیو 33 : اندازه‌گیری انرژی
ویدیو 34 : شناخت میکروسکوپ
ویدیو 35 : کار با میکروسکوپ
ویدیو 36 : مشاهده نمونه با میکروسکوپ
ویدیو 37 : میکروسکوپ از قدیم تا جدید
ویدیو 38 : مشاهده یاخته‌ی گیاهی
ویدیو 39 : مشاهده یاخته‌ی جانوری
ویدیو 40 : سبزینه
ویدیو 41 : ذخیره نشاسته در برگ
ویدیو 42 : برگ شکارچی
ویدیو 43 : تولید اکسیژن
ویدیو 44 : زنجیره‌ی غذایی
ویدیو 45 : چیزی هدر نمی‌رود
ویدیو 46 : با هم زندگی می‌کنند
ویدیو 47 : طبیعت را حفظ کنیم
ویدیو 48 : چه درختی می‌کارید؟
ویدیو 49 : از فردی به فرد دیگر
ویدیو 50 : مبارزه با همه وجود: سد اول
ویدیو 51 : مبارزه با همه وجود: سد دوم
ویدیو 52 : وقتی میکروب‌ها پیروز می‌شوند
ویدیو 53 : قدردان سلامت خود باشیم
ویدیو 54 : از گذشته تا آینده
ویدیو 2 : از مواد طبیعی و مصنوعی چی می‌دونیم؟
ویدیو 3 : از مواد طبیعی و مصنوعی چی می‌دونیم؟ (2)
ویدیو 4 : از بین بردن رنگ زرد چوب
ویدیو 5 : بازیافت کاغذ
ویدیو 6 : ویژگی‌های آهن
ویدیو 7 : فلزها
ویدیو 8 : اسیدها
ویدیو 9 : سفر به اعماق زمین
ویدیو 10 : امواج لرزه‌ای
ویدیو 11 : ساختمان درونی زمین
ویدیو 12 : زمین‌لرزه چگونه به وجود می‌آید؟
ویدیو 13 : چرا زلزله باعث خرابی می‌شود؟
ویدیو 14 : ساختمان کوه آتشفشان
ویدیو 15 : آتشفشان‌ها
ویدیو 16 : نیرو در تمام زندگی ما حضور دارد.
ویدیو 17 : اثر نیرو
ویدیو 18 : نیرو اثر متقابل بین دو جسم است. (1 از 2)
ویدیو 19 : نیرو اثر متقابل بین دو جسم است. (2 از 2)
ویدیو 20 : نیروهای غیرتماسی: نیروی گرانشی
ویدیو 21 : جرم یا وزن؟
ویدیو 22 : نیروهای غیرتماسی: نیروی مغناطیسی
ویدیو 23 : نیروهای غیرتماسی: نیروی الکتریکی
ویدیو 24 : اصطکاک
ویدیو 25 : نیروی مقاومت هوا
ویدیو 26 : پرواز
ویدیو 27 : طراحی کنیم و بسازیم (1 از 2)
ویدیو 28 : طراحی کنیم و بسازیم (2 از 2)
ویدیو 29 : سفر انرژی
ویدیو 30 : انرژی در چه موادی ذخیره می‌شود؟
ویدیو 31 : انرژی ذخیره‌شده در اجسام
ویدیو 32 : انرژی دائماً از شکلی به شکل دیگر تبدیل می‌شود.
ویدیو 33 : اندازه‌گیری انرژی
ویدیو 34 : شناخت میکروسکوپ
ویدیو 35 : کار با میکروسکوپ
ویدیو 36 : مشاهده نمونه با میکروسکوپ
ویدیو 37 : میکروسکوپ از قدیم تا جدید
ویدیو 38 : مشاهده یاخته‌ی گیاهی
ویدیو 39 : مشاهده یاخته‌ی جانوری
ویدیو 40 : سبزینه
ویدیو 41 : ذخیره نشاسته در برگ
ویدیو 42 : برگ شکارچی
ویدیو 43 : تولید اکسیژن
ویدیو 44 : زنجیره‌ی غذایی
ویدیو 45 : چیزی هدر نمی‌رود
ویدیو 46 : با هم زندگی می‌کنند
ویدیو 47 : طبیعت را حفظ کنیم
ویدیو 48 : چه درختی می‌کارید؟
ویدیو 49 : از فردی به فرد دیگر
ویدیو 50 : مبارزه با همه وجود: سد اول
ویدیو 51 : مبارزه با همه وجود: سد دوم
ویدیو 52 : وقتی میکروب‌ها پیروز می‌شوند
ویدیو 53 : قدردان سلامت خود باشیم
ویدیو 54 : از گذشته تا آینده
نمونه فیلم های آموزشی
نمونه ویدئوهای آموزشی این دوره به زودی اضافه خواهد شد.
